vrijdag 15 december 2017

‘Witter Zwart’ - Johan van den Ende

 
Genre: historische roman
Uitgever: Qualibri
ISBN: 978 94 92832 00 9
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 464
Uitgave: 30 oktober 2017

Met dank aan uitgeverij Qualibri voor dit recensie-exemplaar.

“Ik hou van jou, ook als jij niet meer van mij houdt. 
Ik zal dan nog meer van je houden,  
Omdat je je liefde bewaart
Voor iemand die beter is dan ik”

Op 20 september 1943 wordt het prachtige landgoed, La Perla Bianca, van de Joodse familie Tandori geconfisqueerd door de SS en wordt het een hoofdkwartier. Oberfürhrer Helmut von Schlagen is aldaar de commandant die zijn zinnen op deze villa heeft gezet. Marco Sebastini Corletti komt aan nadat hij orders heeft gekregen van Helmut. Marco is van aristocratische afkomst, namelijk een Pauselijke graaf en bekleedt nu ook een functie binnen de SS. Marco is dan ook verwonderd dat ze deze villa hebben uitgekozen; zijn vader en Nando Tandori waren immers zakenpartners en hij kent deze familie al bijna heel zijn leven. Komt er ook nog bij dat hij al jaren stiekem verliefd is op de dochter des huizes, Ester Tandori.

Ester Tandori is een befaamde violiste en is dan ook zeer geschokt als ze Marco tegenkomt. Ze walgt van hem en waar zijn ideologie nu voor staat. Marco heeft een soort van schaamte over zich met deze situatie maar ze heeft geen interesse voor zijn betoog. Volgens de Neurenberger wetten zijn ze een Mischling gezin en moeten ze met respect behandeld worden maar daar heeft Helmut weinig oren naar. Helmut stelt zijn wetten en eisen en de Tandori familie wordt als Joden behandeld; de enige die nog in de villa mag verblijven is Ester. Helmut is daar niet alleen om het gebouw te gebruiken, ook hij heeft bepaalde orders gekregen en heeft een dubbele agenda waar zijn trouwe vriend Marco niet van op de hoogte is.

Marco krijgt het steeds moeilijker hoe de SS en de Gestapo functioneren. Hij wil de Tandori-familie te allen tijde helpen maar dat is buiten de SS gerekend die hem naar Rome stuurt voor een andere opdracht. Deze zal hij met veel precisie moeten uitvoeren en daar krijgt hij welgeteld vier maanden tijd voor. Hij ontvangt hiervoor carte blanche en wordt zelfs nog gepromoveerd zodat hij nog meer macht heeft en dichter bij de kopstukken van Hitler komt te staan. Als hij nu maar werkelijk kon zeggen wat hij dacht, maar dat is zeer ongunstig en gevaarlijk. Overal zitten spionnen en er komt nog bij dat hij in nauwe schoentjes komt te staan nu hij met zijn erfenis rekening moet houden. Marco staat voor een groot dilemma: bij de SS blijven of de SS verlaten met alle gevolgen van dien …

Conclusie
Johan van den Ende heeft een verhaal geschreven dat veel klasse uitstraalt. Al van in het begin van het boek was ik ontroerd door zijn prachtige en poëtische schrijfstijl. Je zit meteen in het verhaal, het houdt je in de grip tot de laatste bladzijde. Het is zeer boeiend en ingrijpend om te lezen hoe een SS-soldaat gebukt gaat onder zijn functie. Dat merk je aan de dagboekfragmenten die hij heeft geschreven toen hij in Dachau tewerkgesteld was. Hier al denkt hij na over de dingen die boven alle politiek staan, boven de menselijkheid. Het was voor hem een ware hel en hij kon niet begrijpen hoe onmenselijk het eraan toeging. Hij blijft met de vraag zitten of hij wel voor de SS zou gekozen hebben als hij had geweten waar hij onlosmakelijk mee verbonden is geraakt.

Dit boek is gebaseerd op non-fictie waar de schrijver een indrukwekkend verhaal rond gebouwd heeft. Hij neemt je ook mee terug in de tijd door middel van dagboekfragmenten die zowel Marco als Ester hebben geschreven. Het is door deze flashbacks dat je te weten komt hoe hun jeugd, opleiding e.a. eruit zagen. Het is intrigerend te lezen hoe deze twee mensen tegen over elkaar staan en wat de uitdagingen zijn. Ook de vele verhaallijnen die mooi samenlopen en waarvan de plot me heel hard heeft ontroerd.

Johan weet op een voortreffelijke manier de gebeurtenissen te omschrijven hoe wansmakelijk die ook bij tijden zijn. De diepgaande gesprekken die zich voordoen waar altijd het psychologische aspect in zit. Met Marco heeft hij een sterk personage neergezet die ook een radertje is in de machine van Hitler. Er worden strategische en barbaarse spelletjes gespeeld met valkuilen alom en daar moet Marco zijn conclusies uit trekken. Wie is vriend en vijand binnen de SS? Het is zoals koorddansen, voor je het weet ben je zo uit balans in dit wereldje van mannen met grote ego’s. Tevens heeft de auteur heel veel research gedaan en komen er veel dingen aan bod die tot in de details beschreven zijn. Geschiedkundig, geografisch tot en met kunst, literatuur tot kerk versus nazisme. Johan heeft echt veel weetjes erin gestoken die zo uiteenlopend zijn!

Ik zou zo nog veel meer kunnen zeggen maar lees het boek, laat je onderdompelen en geniet er volop van. Het is een excellent debuut dat hier zeker zijn vijf sterren meer dan waard is!!

Nancy – Team De Perfecte Buren


1 opmerking:

Erik Tinga zei

Lijkt me een erg mooi boek. Het lijstje boeken wat ik lezen wil wordt alleen maar langer.