donderdag 7 december 2017

‘Jan Siebelink en de geschiedenis achter Knielen op een bed violen’ – Fred van Lieburg

 
Genre: non-fictie historie
Uitgever: Aspekt
ISBN: 9789461539588
Uitvoering: paperback
Aantal pagina's: 219
Uitgave: 2016 


Met dank aan Uitgeverij Aspekt voor het recensie-exemplaar

  
Jan Siebelink is een van de grote hedendaagse schrijvers. Hij heeft vele boeken op zijn naam. Zijn bekendste werk is het magistrale “Knielen op een bed violen” uit 2005, welk boek prachtig is verfilmd in 2016 door Ben Sombogaart.

Het hier te bespreken boek is een wetenschappelijk opgezet werk waarin de achtergronden van het verhaal van het boek van Siebelink vanuit de historie worden onderzocht door Fred van Lieburg. Hij is hoogleraar religiegeschiedenis aan de VU Amsterdam.

Het boek begint met de aangifte in de gemeente Duiven van de geboorte in 1862 van Jan Siebelink I, de eerste van drie generaties Siebelinks met dezelfde voornaam. Het gezin wortelde in het dorpje Lathum, gelegen aan de IJssel.
Schrijver Jan Siebelink is geboren in 1938 en is dus Jan Siebelink III. De familie is zeer betrokken bij de Hervormde Kerk. Van Lieburg beschrijft minutieus de geschiedenis van de kerkscheuringen en de invloed van de kerk op het onderwijs.

De opmerkelijke dominee Paauwe en de prediker Jozias Fraanje komen in beeld. Pas op bladzijde 113 wordt de schrijver Siebelink geboren op het adres Bergweg 17 in Velp, bekend van de kwekerij in het boek “Knielen…”. De reizende boekverkoper Hendrik Gerlofsma blijkt model te staan voor Jozef Mieras, en Steven van den Brink voor de eerste oefenaar Huib Steffen. Eerst vanaf bladzijde 161 gaat het boek over de schrijver Siebelink, en dan in hoofdzaak maar niet alleen over het indringende “Knielen op een bed violen” dat gaat over het leven en sterven van de vader van de schrijver, in het boek Hans Sievez geheten. De wordingsgeschiedenis wordt mooi geanalyseerd:

“De bovennatuurlijke, mythische en visionaire lading die de geboorte van deze roman heeft gekregen, neemt niet weg dat de tekst vorm kreeg in een normaal proces van schrijven en schrappen, schiften en snoeien.”

Fred van Lieburg heeft een doorwrocht boek afgeleverd dat voor lezers met geschiedkundige interesse zeker lezenswaardig is. Zijn schrijfstijl is onberispelijk en zakelijk, en zijn woordgebruik is zorgvuldig en eenvoudig. Het boek geeft een boeiend overzicht van de achtergronden die Jan Siebelink ertoe hebben gebracht het indringende verhaal over de invloed van het zware geloof op zijn vaders handel en wandel te vertellen.

Het onderhavige boek is echter wel érg detaillistisch en uitgebreid over de familiegeschiedenis vóór Jan Siebelink II, de vader van de schrijver. Een deel van de lezers zal met name het eerste deel van de vertelling niet erg interessant vinden. Het begrip “geschiedenis” is wel erg opgerekt, hoewel er wetenschappelijk gezien niets op aan te merken is. Het boek is geschikt voor een beperkt lezerspubliek, maar daarvoor wel zeer de moeite waard.

“Jan Siebelink en de geschiedenis achter Knielen op een bed violen” krijgt drie helder stralende sterren, die zoals altijd staan voor een goed boek. 

Charles Kuijpers – recensent De Perfecte Buren

Geen opmerkingen: